အသားအရေအိုမင်းရင့်ရော်ခြင်း၏ အချက်သုံးချက်

အရေပြားအိုမင်းရင့်ရော်ခြင်းရဲ့ နံပါတ်တစ်အချက်ကတော့

ခရမ်းလွန်ရောင်ခြည်၊ ဓာတ်ပုံအိုမင်းခြင်း

အရေပြားအိုမင်းရင့်ရော်မှုရဲ့ ၇၀% ဟာ ဓာတ်ပုံကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာတာပါ

ခရမ်းလွန်ရောင်ခြည်များသည် ကျွန်ုပ်တို့၏ခန္ဓာကိုယ်ရှိ ကော်လာဂျင်ကို ထိခိုက်စေပြီး အသားအရေကို ငယ်ရွယ်နုပျိုစေပါသည်။ ကော်လာဂျင်ကျုံ့သွားပါက အသားအရေ၏ ကျုံ့နိုင်ဆန့်နိုင်စွမ်း လျော့နည်းလာခြင်း၊ တွဲကျခြင်း၊ မှိုင်းညို့ခြင်း၊ အသားအရေမညီမညာဖြစ်ခြင်း၊ အမဲစက်များထွက်ခြင်း၊ အရေပြားအရောင်မညီညာခြင်းနှင့် အခြားအရေပြားပြဿနာများ ဖြစ်ပေါ်လာမည်ဖြစ်သည်။

နေရောင်ခြည်ရဲ့ ကျယ်ပြန့်တဲ့ရောင်စဉ်ကို UVA နဲ့ UVB ဆိုပြီး ခွဲခြားထားပါတယ်။ UVB ရောင်ခြည်တွေဟာ လှိုင်းအလျားတိုတိုလေးတွေဖြစ်ပြီး ကျွန်ုပ်တို့ရဲ့ အရေပြားရဲ့ အပေါ်ဆုံးအလွှာကိုပဲ လောင်ကျွမ်းစေနိုင်တာကြောင့် အရေပြားထဲကို ပိုမိုနက်ရှိုင်းစွာ ထိုးဖောက်ဝင်ရောက်နိုင်ခြင်း မရှိပါဘူး။ ဒါပေမယ့် UVA ရောင်ခြည်တွေကတော့ လှိုင်းအလျားရှည်လေးတွေဖြစ်ပြီး မှန်ကနေတစ်ဆင့် အရေပြားထဲကို ပိုမိုနက်ရှိုင်းစွာ ထိုးဖောက်ဝင်ရောက်နိုင်ပြီး နောက်ဆုံးမှာ ကော်လာဂျင်ကို အားနည်းစေပြီး အရေးအကြောင်းတွေ ဖြစ်ပေါ်စေပါတယ်။

ရိုးရိုးလေးပြောရရင် UVA က အိုမင်းရင့်ရော်မှုကို ဖြစ်စေပြီး UVB က နေလောင်ခြင်းကို ဖြစ်စေပြီး ခရမ်းလွန်ရောင်ခြည်က ဆဲလ် DNA ကို ပျက်စီးစေပြီး fibroblast လှုပ်ရှားမှုကို လျော့ကျစေကာ collagen ပေါင်းစပ်မှုကို ပိတ်ဆို့ကာ ဆဲလ်မျိုးရိုးဗီဇပြောင်းလဲမှု၊ အိုမင်းရင့်ရော်မှုနဲ့ apoptosis ကို ဖြစ်စေပါတယ်။ ဒါကြောင့် UV က နေသာသည်ဖြစ်စေ၊ မိုးအုံ့သည်ဖြစ်စေ နေရာတိုင်းမှာ ရှိနေတာကြောင့် နေရောင်ခြည်ဒဏ်ကို ကောင်းကောင်းကာကွယ်ဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။

အရေပြားအိုမင်းရင့်ရော်ခြင်းရဲ့ ဒုတိယအရေးကြီးဆုံးအချက်

အောက်ဆီဒေးရှင်း ဖရီးရယ်ဒီကယ်များ

ဖရီးရယ်ဒီကယ်များအတွက် အဓိကစကားလုံးမှာ 'အောက်ဆီဂျင်' ဖြစ်သည်။ ကျွန်ုပ်တို့ အသက်ရှူတိုင်း အောက်ဆီဂျင်၏ ၉၈ ရာခိုင်နှုန်းမှ ၉၉ ရာခိုင်နှုန်းခန့်ကို ရှူရှိုက်ပါသည်။ ၎င်းကို ကျွန်ုပ်တို့စားသော အစားအစာကို လောင်ကျွမ်းစေရန်နှင့် ကျွန်ုပ်တို့၏ဆဲလ်များ ဇီဝဖြစ်စဉ်ပြောင်းလဲစေရန်အတွက် မော်လီကျူးငယ်များ ထုတ်လွှတ်ရန်အတွက် အသုံးပြုပြီး ကျွန်ုပ်တို့၏ကြွက်သားများ အလုပ်လုပ်စေရန် စွမ်းအင်များစွာ ထုတ်လွှတ်ပါသည်။

ဒါပေမယ့် အောက်ဆီဂျင်ရဲ့ ၁% ဒါမှမဟုတ် ၂% ဟာ ကျွန်ုပ်တို့ရဲ့ဆဲလ်တွေကို တိုက်ခိုက်တဲ့ ကွဲပြားပြီး အန္တရာယ်များတဲ့ လမ်းကြောင်းဖြစ်တဲ့ ဒီအောက်ဆီဂျင်ပမာဏအနည်းငယ်ကို ရွေးချယ်ကြပါတယ်၊ ဒါကို ဖရီးရယ်ဒီကယ်တွေလို့ ခေါ်ပါတယ်။ အချိန်ကြာလာတာနဲ့အမျှ ဒီပျက်စီးမှုဟာ အချိန်ကြာလာတာနဲ့အမျှ စုပုံလာပါတယ်။

အထင်ရှားဆုံးကတော့ အရေပြားပေါ်မှာ ပေါ်လာတဲ့ အိုမင်းရင့်ရော်မှု လက္ခဏာတွေပါပဲ။ ကျွန်ုပ်တို့ရဲ့ ခန္ဓာကိုယ်မှာ ဖရီးရယ်ဒီကယ်တွေကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာတဲ့ ဆဲလ်တွေကို ပျက်စီးစေတဲ့အရာတွေကို ပြုပြင်ပေးတဲ့ ကာကွယ်ရေးယန္တရားတစ်ခု ရှိပါတယ်၊ ဒါပေမယ့် ခန္ဓာကိုယ်ရဲ့ ဆဲလ်တွေက ပြုပြင်နိုင်တာထက် ဖရီးရယ်ဒီကယ်တွေ ပိုမြန်မြန်စုပုံလာတဲ့အခါ အရေပြားဟာ တဖြည်းဖြည်း အိုမင်းလာပါတယ်။

အထက်ပါပုံက ကျွန်ုပ်တို့ခန္ဓာကိုယ်ရဲ့ တကယ့်အရေပြားတစ်သျှူးပါ၊ အပေါ်ယံ အရေပြားအလွှာက ပိုမှောင်ပြီး အောက်ဆုံး အရေပြားရဲ့ dermis က နည်းနည်းပိုလင်းတာကို ရှင်းရှင်းလင်းလင်း မြင်နိုင်ပါတယ်၊ အရေပြားရဲ့ dermis က ကျွန်ုပ်တို့ collagen ထုတ်လုပ်တဲ့နေရာဖြစ်ပြီး collagen ထုတ်လုပ်တဲ့ ဆဲလ်တွေကို fibroblasts လို့ခေါ်ပါတယ်၊ ဒါတွေက collagen ထုတ်လုပ်တဲ့ စက်တွေပါ။

ပုံအလယ်ရှိ ဖိုင်ဘရိုဘလတ်စ်များသည် ဖိုင်ဘရိုဘလတ်စ်များဖြစ်ပြီး ၎င်းတို့ပတ်လည်ရှိ ပင့်ကူအိမ်သည် ကော်လာဂျင်ဖြစ်သည်။ ကော်လာဂျင်ကို ဖိုင်ဘရိုဘလတ်စ်များမှ ထုတ်လုပ်ပြီး ငယ်ရွယ်သောအရေပြားသည် သုံးဖက်မြင်ပြီး တင်းကျပ်စွာ ချည်နှောင်ထားသော ကော်လာဂျင်ကွန်ရက်တစ်ခုဖြစ်ပြီး ဖိုင်ဘရိုဘလတ်စ်များသည် ကော်လာဂျင်အမျှင်များကို အားကောင်းစွာဆွဲငင်ကာ ငယ်ရွယ်သောအရေပြားကို ပြည့်စုံချောမွေ့သော အသားပေးပါသည်။

အရေပြားအိုမင်းခြင်း၊ ဖိုင်ဘရိုဘလာ့စ်များနှင့် ကော်လာဂျင်တို့ ပြိုကွဲခြင်းကြား ဆက်စပ်မှုသည် အိုမင်းရင့်ရော်နေသော ဖိုင်ဘရိုဘလာ့စ်များသည် ကော်လာဂျင်ထိုးဖောက်မှုကို မကြာခဏငြင်းဆန်လေ့ရှိပြီး၊ အချိန်ကြာလာသည်နှင့်အမျှ အရေပြားသည်လည်း အိုမင်းရင့်ရော်လာပါသည်၊ ဤသည်မှာ ကျွန်ုပ်တို့ မကြာခဏပြောလေ့ရှိသော အရေပြားအိုမင်းခြင်းဖြစ်သည်၊ အရေပြားဓာတ်တိုးခြင်းကို မည်သို့ဖြေရှင်းရမည်နည်း။

နေရောင်ကာခရင်မ်ကို ပိုမိုအာရုံစိုက်ခြင်းအပြင်၊ ဗီတာမင်အေ၊ ဗီတာမင်အီး၊ ferulic acid၊ resveratrol နှင့် အခြားအသားအရေထိန်းသိမ်းမှုထုတ်ကုန်များတွင် ပါဝင်ပစ္စည်းများပါဝင်သော အချို့ကို အသုံးပြုနိုင်ပါသည်။ ခရမ်းချဉ်သီးကဲ့သို့သော အရောင်တောက်တောက်ရှိသော သစ်သီးဝလံများနှင့် ဟင်းသီးဟင်းရွက်များကိုလည်း စားသုံးနိုင်ပါသည်။ ခရမ်းချဉ်သီးတွင် lycopene ကြွယ်ဝစွာပါဝင်သည်။

အောက်ဆီဂျင်ကို ကောင်းစွာစုပ်ယူနိုင်ပြီး အောက်ဆီဂျင်ဓာတ်တိုးမှုကို ကာကွယ်ပေးနိုင်သလို ဘရိုကိုလီကိုလည်း ပိုစားနိုင်ပါတယ်။ ဘရိုကိုလီမှာ မုန်ညင်းဆီ ဂလိုင်ကိုဆိုဒ်လို့ခေါ်တဲ့ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုပါဝင်ပြီး ဒီပါဝင်ပစ္စည်းကို စားသုံးပြီးနောက် အရေပြားမှာ သိုလှောင်ထားမှာဖြစ်လို့ အရေပြားဆဲလ်တွေက ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် ကာကွယ်နိုင်ပါတယ်။ ဒီသစ်သီးဝလံနဲ့ ဟင်းသီးဟင်းရွက်တွေက ဆဲလ်တွေ အိုမင်းရင့်ရော်မှုကို ခံနိုင်ရည်ရှိစေပါတယ်။

အရေပြားအိုမင်းရင့်ရော်ခြင်းရဲ့ တတိယအရေးကြီးဆုံးအချက်

အရေပြား glycation

ဂလိုင်ကေးရှင်းကို ပရော်ဖက်ရှင်နယ်အသုံးအနှုန်းအရ အင်ဇိုင်းမဟုတ်သော ဂလိုင်ကိုဆေလေးရှင်းဓာတ်ပြုမှု သို့မဟုတ် မီလာ့ဒ်ဓာတ်ပြုမှုဟုခေါ်သည်။ အခြေခံမူမှာ သကြားလျှော့ချခြင်းသည် အင်ဇိုင်းမရှိချိန်တွင် ပရိုတင်းများနှင့် ပေါင်းစပ်သည်။ သကြားလျှော့ချခြင်းသည် ပရိုတင်းများနှင့် အလွန်ပြောင်းပြန်လှန်နိုင်ပြီး သကြားလျှော့ချခြင်းနှင့် ပရိုတင်းများသည် အောက်ဆီဒေးရှင်း၊ ဟိုက်ဒရိုဂျင်နေးရှင်းနှင့် ပြန်လည်စီစဉ်ခြင်းဓာတ်ပြုမှုများကို ရှည်လျားစွာလုပ်ဆောင်ပြီး နောက်ဆုံးအဆင့် ဂလိုင်ကိုဆေလေးရှင်းဓာတ်ပြုမှု အဆုံးထုတ်ကုန်များ သို့မဟုတ် AGEs များကို ထုတ်လုပ်စေသည်။

AGEs များသည် မပြောင်းလဲနိုင်သော၊ အဝါရောင်-အညိုရောင်ရှိသော၊ ဆက်စပ်နေသော ဇီဝဗေဒဆိုင်ရာ အညစ်အကြေးများ အုပ်စုတစ်စုဖြစ်ပြီး အင်ဇိုင်းပျက်စီးမှုကို မကြောက်ဘဲ လူသားအိုမင်းရင့်ရော်မှု၏ အဓိကတရားခံများထဲမှ တစ်ခုဖြစ်သည်။ ကျွန်ုပ်တို့ အသက်ကြီးလာသည်နှင့်အမျှ AGEs များသည် ခန္ဓာကိုယ်တွင် စုပုံလာပြီး သွေးကြောများ၏ အတွင်းနံရံများ၏ မာကျောမှု တိုးလာခြင်း၊ အရိုးဇီဝဖြစ်စဉ် မညီမျှခြင်းကြောင့် အရိုးပွရောဂါ ဖြစ်ပွားခြင်းနှင့် အရေပြားရှိ collagen နှင့် elastin အမျှင်များ ပျက်စီးခြင်းကြောင့် အရေပြားအိုမင်းရင့်ရော်ခြင်းတို့ကို ဖြစ်စေသည်။ glycation ကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသော အရေပြားအိုမင်းရင့်ရော်မှုကို စာကြောင်းတစ်ကြောင်းဖြင့် အကျဉ်းချုပ်ဖော်ပြထားသည်- သကြားသည် ကျန်းမာသော ပရိုတင်းများကို ဖျက်ဆီးပြီး ငယ်ရွယ်သော ပရိုတင်းဖွဲ့စည်းပုံများကို ပရိုတင်းဖွဲ့စည်းပုံဟောင်းများအဖြစ် ပြောင်းလဲစေပြီး အရေပြားရှိ collagen နှင့် elastic အမျှင်များ၏ အိုမင်းရင့်ရော်မှုနှင့် elasticity ဆုံးရှုံးခြင်းကို ဖြစ်စေသည်။